Wat is provocatieve coaching?

En is het iets voor mij?

Wat is het verschil tussen traditionele coaching en provocatief coachen?

Het uitgangspunt van traditionele coaching dat de cliënt hulpeloos is, kwetsbaar en zwak. Er is iets mis en dat is heel erg. Een cliënt moet te allen tijde serieus benaderd worden en ook het ingebrachte probleem moet ernstig onder de loep genomen worden. Wat de tradionele coach tijdens de sessie zegt moet weloverwogen zijn en zorgvuldig geformuleerd worden. Het gevaar van deze benadering is dat het lang duurt voordat achterhaald wordt wat het werkelijke probleem is, alles wat de cliënt inbrengt wordt immers serieus genomen. Ook gaat de coach heel gemotiveerd aan de slag met het ingebrachte probleem, terwijl de coachee misschien helemaal geen trek heeft om te veranderen en lekker achterover gaat hangen.

De provocatieve coach gelooft dat het meest persoonlijke universeel is. Iedereen zit er wel eens doorheen, iedereen schaamt zich wel eens, iedereen heeft geheimen, wensen, behoeften, verborgen agenda’s en depressieve gevoelens. In plaats van daar heel zwaar over te doen is het prettig om er eens wat luchtiger tegenaan te kijken, in het beste geval met een scheutje humor. De provocatieve coach daagt de cliënt continu uit om te ontdekken wat er nu werkelijk aan de hand is. Soms door omwegen, zijpaden, grapjes en anekdotes. Het is namelijk zaak dat de coach het ook leuk heeft. De verantwoordelijkheid voor het verloop van de sessie legt de provocatieve coach bij de cliënt.

 

De boodschap is:

ik ben er voor jou,

laat jij maar weten hoe ik kan helpen.

Traditionele Coach

Cliënt:   ‘Ik wil nee leren zeggen.’

Coach: ‘Dat vind je moeilijk?’

Cliënt:            ‘Ja.’

Coach:             ‘Waarom vind je dat precies zo moeilijk?’

(Een kwartier later:)

Coach:             ‘Nee leren zeggen doe je niet van de één op de andere dag…’

 

Provocatieve Coach

Cliënt:   ‘Ik wil nee leren zeggen.’

Coach: ‘Ho, stop, nee, niet doen!’

Cliënt            ‘Wat bedoel je?’

Coach:             ‘Ja-zeggers behoren tot een uitstervende soort. En dan wil jij nu ook al staken met onophoudelijk ja zeggen?’

Cliënt:            ‘Nou, ik denk het eigenlijk wel.’

Coach:             ‘Dat klinkt al beter, dat twijfelachtige. Goedzo, hou dat vast!’

Traditionele Coach

Cliënt: ‘Ik wil nee leren zeggen.’

Coach: ‘Dat vind je moeilijk?’

Cliënt: ‘Ja.’

Coach: ‘Waarom vind je dat precies zo moeilijk?’

(Een kwartier later:)

Coach: ‘Nee leren zeggen doe je niet van de één op de andere dag…’

 

Provocatieve Coach

Cliënt: ‘Ik wil nee leren zeggen.’

Coach: ‘Ho, stop, nee, niet doen!’

Cliënt: ‘Wat bedoel je?’

Coach: ‘Ja-zeggers behoren tot een uitstervende soort. En dan wil jij nu ook al staken met onophoudelijk ja zeggen?’

Cliënt: ‘Nou, ik denk het eigenlijk wel.’

Coach: ‘Dat klinkt al beter, dat twijfelachtige. Goedzo, hou dat vast!’

Wat is het effect van provocatieve coaching?

Als je wordt uitgedaagd praat je eerder over je wezenlijke problemen. Bovendien heeft lachen om jezelf een ontspannend en helend effect. De provocatieve manier van coachen helpt je om te komen tot:

  • Zelfkennis
  • Zelfvertrouwen
  • Zelfwaardering
  • Inzicht
  • Realisme
  • Assertiviteit
  • Het maken van nieuwe keuzes
  • Actie!

Zelfs in gesprekken van 30 minuten kunnen mensen al zichtbaar veranderen en loskomen van knellende patronen.

Waar komt provocatieve coaching vandaan?

Provocatieve therapie werd ontwikkeld door de Amerikaanse psychotherapeut Frank Farrelly en werd in Nederland verder uitgewerkt door Jaap Hollander en Jeffrey Wijnberg van het Instituut voor Eclectische Psychologie (het IEP).

Frank Farrelly werkte in de jaren zestig met psychiatrische patiënten en merkte dat gangbare therapieën totaal geen effect hadden. Uit ongeduld en ontevredenheid besloot hij het over een andere boeg te gooien. In plaats van te hummen en empathisch te knikken, ging hij ‘mee’ met de patiënt in hoe erg het allemaal niet was en gooide er nog dertig scheppen bovenop. Hij merkte dat de patiënt zijn problemen ging relativeren en in opstand kwam tegen te negatief getinte beeldspraak. Frank besefte dat als je een ezel wilt laten lopen niet tegen z’n achterste moet duwen, maar aan zijn staart moet trekken. Hij ontwikkelde 39 provocatieve technieken, de zogenaamde Farrelly Factoren, waar de hedendaagse provocatieve coaching op gestoeld is.